W Muzeum Sztuki Współczesnej w Genui została zorganizowana wystawa upamiętniająca twórczość Wisławy Szymborskiej w setną rocznicę jej urodzin.
Polska poetka poprzez swoją twórczość potrafiła doskonale zinterpretować cierpiącą i zranioną duszę Polski. Poprzez wiarę w socjalizm i dzięki wrażliwości z jaką poetka potrafiła patrzeć na życie przechodząc przez marzycielski romantyzm związany z naturą oraz obywatelski opór wykorzystując przy tym graficzną produkcję niepublikowanych dotąd ilustracji.
.
.
Często opisywana jako gwiazda rocka poezji, Szymborska była w rzeczywistości osobą bardzo prywatną i nie brała udziału w życiu publicznym. Mimo to była podziwiana przez ludzi, którzy kochali ją za to jaka była naprawdę: wyróżniającą się elegancją w słowach, gestach i wierszach.
Genueńską wystawę otwierają wprowadzające sekcje edukacyjne i dokumentalne opowiadające o środowisku literackim i społeczno-politycznym, w którym Szymborska się wychowała i kształciła, opisując jej podróże po świecie oraz, co bardzo interesujące dla włoskiej publiczności, przedstawia wydarzenia i osoby, które wprowadziły jej twórczość do Włoch.
Ale przede wszystkim, na wystawie można zobaczyć niepublikowane dotąd aspekty kariery poety, od 85 oryginalnych kolaży do dziesięciu niedawno odkrytych wierszy. Stworzona zarówno z punktu widzenia dokumentalnego, literackiego, jak i artystycznego, wystawa pozwala odkryć wieloletnią pracę poszukiwań literackich Szymborskiej.
Niepublikowane wiersze poetki
Odkryto aż dziesięć niepublikowanych wierszy poetki datowanych na lata 50 i 60, które wykazują zaskakujące podobieństwa do niektórych z najsłynniejszych wierszy Szymborskiej. Które przyczyniają się do udokumentowania drogi intelektualistki. Tak narodził się bardzo osobisty wiersz „oporu” który dotyczy losu człowieka, obowiązku, miłości, bólu, nadziei, ulotności rzeczy i śmierci; i podchodzi do tego wszystkiego przez pryzmat małych gestów, codzienności i małych rzeczy, aby je uszlachetnić i postawić w innym świetle, bo rolą poetki jest zmiana perspektywy i odnowienie życia słów a tym samym spojrzenie na nie w inny sposób.
Włochy i Wisława Szymborska
We Włoszech Szymborska pojawiła się w 1961 roku, kiedy genueńskie wydawnictwo Silva wydało tom Współcześni poeci polscy pod redakcją Carlo Verdianiego, który zawierał siedem wierszy Szymborskiej i za który Verdiano otrzymał w 1962 r. nagrodę polskiego PEN CLUBU. Ale to był krótki epizod, po którym nastąpiły dziesięciolecia zapomnienia i ogólnej ciszy. Prawdziwe „wejście” poezji Szymborskiej do Włoch datuje się bowiem na rok 1993, z inicjatywy mediolańskiego wydawnictwa Scheiwiller, które wydało tom „Jarmark cudów”, a następnie w 1996 roku „Ludzie na moście” z tłumaczeniem Pietro Marchesaniego.
„Odkrycie”, które nastąpiło dzięki artystce Alinie Kalczyńskiej, żonie Vanniego Scheiwillera i przyjaciółce poetki. Stamtąd jego włoska droga była trudna, Scheiwiller, jej odkrywca, publikował poszczególne zbiory poetyckie, a Adelphi publikował antologie. Specjalna sala opowiada o tej literackiej przygodzie, oferując wgląd w historię włoskiego wydawnictwa. małych gestów i małych rzeczy, aby je uszlachetnić i postawić w innym świetle, bo rolą poety jest zmiana perspektywy i odnowienie życia słów.
Kolaże i działalność graficzna Szymborskiej
Nie tylko poezja górowała w długiej karierze Wisławy Szymborskiej, ale również jako graficzka i ilustratorka ma długo historię ale jednak w dużej mierze mało znana.
Poza wyjątkiem ilustracji wykonanych w młodości do angielskiego podręcznika, ta jej działalność długo pozostała ukryta w kręgu przyjaciół, którym wysłała owe kolaże zrobione z wycinków czasopism, katalogów mody jako „pocztówki”a które skromnie nazywała karteczkami lub wyklejankami (dziecinne ozdoby z kolorowego i błyszczącego papieru, naklejane na tekturę).Tworzone na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych inspirowane są kolażami Braque’a i Picassa eksperymentów dadaizmu Maxa Ernsta i Mana Raya ; utwory żartobliwe, proponujące nowe pomysły, będące próbą przełamania szarości codzienności pod komunistyczną dyktaturą (w tym względzie należy odnotować, że Szymborska wystąpiła z partii w 1966 roku, tracąc tym samym posadę redaktora pisma „Życie Literackie”). Jednak Szymborska w żartobliwy sposób traktuje tak ważne pojęcie, jak rola (i wpływ) ludzkości w systemie kosmicznym, i bagatelizuje absurdalne wrażenie bycia centrum kosmosu. Wystawa, choć w niektórych miejscach ekspozycji pobłaża pewnej teatralności, szczerze mówiąc niepasującej do osobowości Szymborskiej, ale ma tę zaletę, że ukazuje niespotykane dotąd aspekty postaci poetki. Brak na dzień dzisiejszy wydania katalogu z wystawy oznacza jednak utratę możliwości pozostawienia śladu w formie publikacji naukowej, która z pewnością byłaby interesująca, biorąc pod uwagę nowości, jakie oferuje wystawa. Majac nadzieję, że ta kwestia zainteresuje wydawnictwa, serdecznie zapraszamy na wystawę.
Tekst Anna Dorota Więckowska
