Po ośmiu latach badań peruwiańscy archeolodzy odkryli wielkie starożytne miasto które nosiło nazwę Peñicio – jak poinformowało ministerstwo kultury Peru. Miasto zostało wybudowane w górach, aby zapewnić ochronę przed klęskami żywiołowymi, 600 metrów nad poziomem morza, wśród suchych wzgórz na terenie leżącym między peruwiańskim wybrzeżem Oceanu Spokojnego a wysokimi Andami i nieskazitelnym obszarem Puszczy Amazońskiej o zaawansowanym planowaniu urbanistycznym i było
kwitnącym ośrodkiem handlowym.
Archeolodzy podczas wykopalisk odkryli także gliniane figurki, naszyjniki z muszli oraz rytualne przedmioty, co wskazuje na bogate życie duchowe mieszkańców w prowincji Huaura leżącej na północy od stolicy Peru, Limy.
Peruwiańskie ministerstwo kultury podało do wiadomości w specjalnym komunikacie, że prace wykopaliskowe i konserwacyjne trwały osiem lat na terenie starożytnego ogrodu.
Peñicio, to niezwykle inteligentnie zaprojektowany ośrodek miejski, zbudowany w strategicznym miejscu, aby wytrzymać powodzie i wahania klimatyczne. Prowadzone wykopaliska archeologiczne odsłoniły
18 budowli z kamienia i gliny, w tym świątynie i domy mieszkalne. W samym centrum starożytnego miasta Peñico odkryto również okrągła konstrukcję, która pełniła kluczową rolę w życiu administracyjnym i religijnym osady, jak również gliniane figurki, naszyjniki z muszli oraz rytualne przedmioty, co wskazuje na bogate życie duchowe mieszkańców. Wszystko to dowodzi, że to miasto nie powstało przypadkowo, położone wysoko w górach zostało zaprojektowane tak, aby wytrzymać ekstremalne zjawiska pogodowe unikając przy tym ryzyka powodzi. Zostało zaprojektowane również z niezwykłą precyzją, sam u
kład tarasów, placów i budowli harmonijnie współgrał z otaczającym krajobrazem, co świadczy o zaawansowanej organizacji społecznej.
Według archeologów, jego powstanie zbiegło się z fazą schyłku cywilizacji Caral związaną z głębokimi zmianami klimatu.
Peñico miało być ewolucyjnym owocem odrodzenia gospodarczego i miejskiego opartego w szczególności na wydobyciu i sprzedaży hematytu, minerału wykorzystywanego do celów rzemieślniczych jak również rytualnych. Było kwitnącym miastem w epoce, w której rozwijały się wielkie cywilizacje starożytnego Egiptu i Mezopotamii ponadto stanowiło niezwykły przykład adaptacji człowieka do środowiska.
Oficjalne otwarcie stanowiska archeologicznego nastąpiło 3 lipca 2025 roku, dołączając do innych symbolicznych miejsc cywilizacji Caral: Świętego Miasta Caral, nadmorskiej wioski Áspero oraz nadmorskiej i rolniczej osady Vichama.
Peñico wpisuje się tym samym w sieć miejsc dostępnych dla zwiedzających, świadczących o złożoności i ekologicznej dalekowzroczności starożytnych kultur andyjskich. Peñicio założone 1800 lat przed Chrystusem jak oceniają eksperci, odgrywało bardzo ważną rolę w handlu między mieszkańcami dolin andyjskich i Amazonii, zaskakuje przy tym precyzją architektury i wielkim bogactwem kulturowym.
Dziś, to odkrycie otwiera nowy etap w historii Peru i stanowi starożytną a zarazem niezmiernie aktualną lekcję. Potwierdzając tezę, że tysiące lat temu ludzkość wiedziała, jak planować w zgodzie z naturą, a nie wbrew. Odkrycie Peñico wzmacnia tezę, że rozwój cywilizacyjny w Ameryce Południowej był bardziej kontrowersyjny i wieloośrodkowy niż wcześniej sądzono.
Nowe znalezisko przesuwa granice naszej wiedzy o prekolumbijskich społeczeństwach i może być kluczem do zrozumienia migracji kulturowych oraz roli handlu w formowaniu się pierwszych miast kontynentu.
Anna Dorota Więckowska
