Miłość do Ojczyzny, odwaga i poświęcenie – to wartości, które poprowadziły polskich żołnierzy 105 lat temu do wielkiego zwycięstwa w Ossowie w Bitwie Warszawskiej. W hołdzie Bohaterom 1920 roku zostało otwarte Muzeum Bitwy Warszawskiej w Ossowie.
Bitwa rozpoczęła się 13 sierpnia natarciem wojsk sowieckich, początkowo sowieci odnieśli sukces zdobywając Radzymin. Zaskoczeni Polacy od razu zareagowali i następnego dnia 14 sierpnia polskie oddziały zatrzymali oddziały Armii Czerwonej pod Ossowem a 15 sierpnia odbyli Radzymin. Bitwa stoczona 14 sierpnia 1920 roku, była jednym z kluczowych starć w ramach Bitwy Warszawskiej, decydującej o losach wojny polsko-bolszewickiej i losach niepodległości Polski. Zwycięstwo pozwoliło marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu wyprowadzić akcję obronną znad Wieprza która przełamała kontrofensywę wojsk sowieckich. W konsekwencji, zwycięska Bitwa Warszawska pozwoliła Polakom nie tylko obronić swoją stolicę ale również zmieniła los trwającej od 1919 roku wojny polsko – bolszewickiej. Polska przez to historyczne zwycięstwo, ocaliła odzyskane po 123 latach zaborów niepodległość i zatrzymała marsz Armii Czerwonej na Zachód Europy, chroniąc tym inne państwa przed bolszewicką rewolucją. W ocenie historyków Bitwa pod Ossowem była najważniejszą z bitew w historii Starego Kontynentu.
Ossów jest ważnym miejscem związanym z wydarzeniami sierpnia 1920 roku. To właśnie tam rozegrały się walki będące częścią decydującej o losach Polski i Europy zwanej Bitwy Warszawskiej. Co roku, tradycyjnie właśnie w Ossowie obchodzona jest rocznica bitwy. Tegoroczne obchody miały wyjątkowy wymiar ponieważ towarzyszyło im uroczyste otwarcie Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 oraz piknik patriotyczno-historyczny, zorganizowane 16 i 17 sierpnia przez Ministerstwo Obrony Narodowej. W tym roku 16 sierpnia aby uczcić 105. rocznicę Bitwy Warszawskiej zainaugurowano Muzeum Bitwy Warszawskiej. Nowo otwarte muzeum powstało na historycznym terenie gdzie w sierpniu 1920 roku toczyły się walki w obronie stolicy.To symboliczny kompleks usytuowany na 17- metrowym sztucznym wzniesieniu u którego stóp wznoszą się 70 – metrowe maszty z powiewającymi bialo-czerwonymi proporcami. Do budynku muzeum prowadzi 500- metrowa aleja nazwaną Aleją Zwycięstwa. Muzeum Bitwy Warszawskiej w Ossowie będzie miejscem spotkania historii i współczesności, zarazem strażnikiem pamięci o bohaterach poległych za wolność ojczyzny oraz świadectwem, że determinacja, wspólnota i wielkie zaangażowanie prowadzą do wielkich zwycięstw. W zbiorach muzeum znalazły się m.in. oryginalna czapka i płaszcz marszałka Józefa Piłsudskiego, pamiątki gen. Tadeusza Rozwadowskiego oraz inne bezcenne eksponaty.
W uroczystościach licznie uczestniczyli mieszkańcy miasta a także delegacje m.in. władz państwowych, wojskowych, samorządowych, instytucji oraz organizacji.
Polskie wojsko, w tym wielu ochotników, skutecznie powstrzymało natarcie Armii Czerwonej, a poległy w niej m.in. Ksiądz Ignacy Skorupka który stał się symbolem walki o stolicę Polski.
Rocznica Bitwy Warszawskiej to od lat jeden z najważniejszych dni w kalendarzu uroczystości patriotycznych. To czas, w którym wspólnie oddajemy hołd Bohaterom 1920 roku za ich odwagę i poświęcenie.
Zadaniem polskich żołnierzy i ochotników było odeprzeć natarcia nieprzyjaciela na przedmoście do dnia 16 sierpnia tzn. do czasu kiedy wojska pod dowództwem Marszałka Piłsudskiego wyruszą znad Wieprza.
Stan wojska bolszewickiego:
- 235 pułk strzelców liczył 330żołnierzy i 23 karabiny maszynowe
- 236 pułk- 313 żołnierzy i 21 karabinów maszynowych
- 237 pułk- 398 żołnierzy i 19 karabinów maszynowych
- dwie baterie artylerii złożone z 8 dział 3-calowych.
Stan wojska polskiego w Ossowie:
- 2 batalion 33pp z por. Włodzimierzem Michałowskim
- 33pp z płk Jerzym Sawickim
- dwie kompanie 221 pp przybyłe na uzupełnienie do 33 pp
- 236 pp złożony z ochotników z Warszawy (uczniowie i studenci) wcielony do do 36 pp jako II batalion (biwakował na łące między Ossowem a rzeczką). Batalion liczył 9 oficerów i 480 szeregowych, którymi dowodził por. Stanisław Matarewicz.
- Obronę wspierała artyleria i dwa pociągi pancerne „Mściciel” i „Paderewski”, kursujące na torach pod Wołominem.
Do obsadzenia umocnień całego odcinka Okuniew dowódca dywizji przeznaczył 21 pułk piechoty dowodzony przez mjr Przyjałkowskiego.
Jakość wcześniej wykonanych prac inżynieryjnych przez ochotników oceniona zastała bardzo krytycznie. W rejonie Leśniakowizny pozycja była nieco lepsza niż pod Okuniewem, ale bardzo słabe były przeszkody drutowe.
D-ca 21 pułku piechoty postanowił północną część odcinka, łącznie z Leśniakowizną, do wzgórza 116, obsadzić siłami 3 batalionu, wzmocnionego kompanią ciężkich karabinów maszynowych. Od wzgórza 116 do Okuniewa siłami 1 batalionu. Oba bataliony wystawiły na pierwszą linię obrony po dwie i pół kompanii piechoty oraz po kompanii ciężkich karabinów maszynowych. Bitwa Warszawska, znana jest jako ” Cud nad Wisłą”.
Zwycięstwo polskiej armii pod Warszawą było możliwe dzięki zaangażowaniu całego społeczeństwa.
Cześć i chwała Bohaterom!
Anna Dorota Więckowska
