Konserwacja barokowych medalionów z uroczystości żałobnej Jana III Sobieskiego

Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA rozpoczął konserwację czterech owalnych obrazów (medalionów), powstałych w 1696 roku na uroczystość pogrzebową absente corporem króla Jana III Sobieskiego (1629-1696) w kościele polskim pw. Świętego Stanisława B.M. w Rzymie.

Częścią okazałej pompa funebris było sześć owalnych obrazów (medalionów) zawieszonych na
gzymsach wewnątrz świątyni. Autorem ich był pochodzący z Austrii Philipp Jakob Wörndle.
Obrazy malowane w technice tempery na płótnie en grisaille miały charakter apparati effimeri,
powstały jedynie na uroczystości żałobne. Szczęśliwie, co jest wyjątkową sytuacją, cztery z nich
zachowały się do naszych czasów w zbiorach Palazzo Barberini.
Są to przedstawienia:

• Giovanni III Sobieski vittorioso a Vienna (Zwycięstwo Jana III Sobieskiego pod Wiedniem)
  Tempera, 337×265 cm

• Giovanni III Sobieski vittorioso a Chocim (Zwycięstwo Jan III Sobieskiego pod Chocimiem)
  Tempera, 337×265 cm

• Il Cardinale Radziwill davanti al Papa Innocenzo XI (Michał Kazimierz Radziwiłł u
  Innocentego XI), Tempera, 337×265 cm

• Fondazione del convento dei Cappuccini e delle Suore Sacramentine a Varsavia da parte
  di Jan III e Maria Casimira, (Fundacja kościoła kapucynów i sióstr Sakramentek w
  Warszawie),Tempera, 337×265 cm
  Giovanni III Sobieski chiama i Capucini in Polonia, zbiory Palazzo Barberini,foto Zeno Colantoni
• Obrazy przez ostatnie lata leżały w magazynach Gallerie Nazionali di arte Antica (Palazzo
  Barberini). Ich stan ze względu na zastosowaną technikę malarską jest bardzo zły.
  W lipcu 2023 roku Instytut Polonika rozpoczął pierwsze rozmowy dotyczące konserwacji dzieł.
  Pomysł renowacji obrazów spotkał się z zainteresowaniem strony włoskiej, która nie
  dysponowała środkami na samodzielne sfinansowanie prac. Instytut Polonika zaproponował
  włączenie do projektu Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie instytucji najlepiej
  predysponowanej do opieki nad dziedzictwem króla Jana III.
• 
  We wrześniu 2024 roku podpisano porozumienie pomiędzy trzema partnerami: Gallerie
  Nazionali d’Arte Antica, Instytutem Polonika oraz Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.
  Porozumienie przewiduje konserwację czterech obrazów finansowaną przez Instytut Polonika, a

następnie ich pięcioletnią ekspozycję w pałacu wilanowskim. Zakończenie projektu planowane
jest na koniec 2030 roku.

W wyniku przeprowadzonego postępowania przetargowego Instytut Polonika wyłonił włoską
firmę konserwatorską Equilibrarte jako wykonawcę prac. 29 września 2025 odbyło się pierwsze
posiedzenie komisji konserwatorskiej, które zainicjowało projekt. Ukończenie prac przewidziane
jest do 30 września 2026 roku.
Wideo z pierwszego, etapu przewożenia dzieł do pracowni konserwatorskiej:
I etap konserwacji

link do materiału wideo z pierwszego etapu, czyli przewiezienia dzieł do pracowni konserwatorskiej.

https://www.facebook.com/share/r/1DGD9LyuR4

Szef Programu Ochrona Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą- Piotr Ługowski
podkreśla:
„Konserwacja tych wyjątkowych malowideł z przedstawieniami kluczowych momentów z życia i
dziedzictwa Jana III Sobieskiego to nie tylko ratunek unikalnego świadectwa historii, ale także
przywrócenie pamięci o roli Rzeczypospolitej w obronie Europy. Obrazy te, od zwycięstwa pod
Wiedniem i Chocimiem, przez dyplomatyczne gesty wobec papieża, po fundację warszawskich
klasztorów tworzą opowieść o królu, który walczył, wierzył i wspierał kulturę. Ich zachowanie to
nasz obowiązek.”

Monumentalne obrazy odnawiane są dzięki środkom publicznym w ramach działań na rzecz
ochrony polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą.