W oratorium salezjańskim w Civitanova odbyła się uroczystość z okazji 10-lecia Szkoły Języka i Kultury Polskiej „ANDERS”. Założona w 2015 roku w Maceracie jako jedna sala z 14 uczniami, dziś funkcjonuje już w trzech lokalizacjach – Maceracie, Ankonie i Perugii – i stała się punktem odniesienia dla polskiej społeczności we Włoszech. „ANDERS” to przykład żywej dyplomacji kulturowej, łączenia tradycji i nowoczesnej edukacji, a także integracji dwóch narodów poprzez język, kulturę i wspólne wartości.
Kolorowy festyn, dwujęzyczność i zabawa
Niedzielne popołudnie 26 października zamieniło się w prawdziwy rodzinny festyn. Organizatorzy zadbali o bogaty program, który równolegle toczył się w kilku salach i na zewnątrz oratorium.
Już przy wejściu na gości czekało specjalnie przygotowane stoisko informacyjne, gdzie nauczycielka z Maceraty, Cecylia Stoińska, witała uczniów i rodziny. Rozdawała im dokładną mapkę z rozmieszczeniem sal i przebiegiem zajęć, a dzieci otrzymywały kolorowe karnety-paszporty polskiego ucznia, na których w ciągu całego dnia mogły zbierać pieczątki z poszczególnych aktywności. Punkt był miejscem pierwszego kontaktu dla wielu rodzin – można było tam również odebrać polskie flagi i wpisać się do pamiątkowej księgi gości.
.
.
.
.
.
.
Już od godziny 15:00 ruszyły zajęcia pod hasłem „dwujęzyczność i muzyka” – w sali na pierwszym piętrze nauczycielka i dyrektorka z Ankony, Katarzyna Stroińska, prowadziła krótkie, interaktywne warsztaty z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej, rytmiki oraz piosenek po polsku. W sali obok, pod czujnym okiem kwalifikowanego pedagoga z Poznania, Soni Lobert, rodzice uczestniczyli w wykładach i rozmowach o dwujęzyczności: jak wspierać dzieci w codziennym używaniu języka polskiego i jak w warunkach emigracji dbać o jego harmonijny rozwój.
W tym samym czasie, w dwóch sąsiadujących salkach, odbywały się zajęcia plastyczne. Dyrektorka Maja Mielcarska wraz z nauczycielką z Ankony, Olgą Mielcarską, wprowadzały dzieci i ich rodziców w świat polskiego malarstwa, zachęcając do tworzenia prac inspirowanych polską literaturą dzecięcą i jej najpiękniejszymi ilustracjami. Natomiast warsztaty decoupage dla amatorów manualności prowadziła Aleksandra Szurlej, nauczycielka z Maceraty. Pod jej okiem powstawały pięknie zdobione szkatułki i ramki do zdjęć z łowickimi motywami. W każdej sali słychać było śmiech, rozmowy i gwar rodzinnej współpracy.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
Sportowe emocje i Vigor Civitanova
O 15:30 na boisku rozpoczął się pierwszy mecz piłki nożnej – naprzeciw siebie stanęły drużyny uczniów Szkoły „ANDERS” i miejscowej Asd Salesiana Vigor. Wysokie tempo, szybkie akcje i entuzjazm młodych zawodników udzielił się publiczności. Nad bezpiecznym przebiegiem rywalizacji czuwali polsko-włoscy opiekunowie z Perugii: Bartosz Tabisz i Roberto Lombardini, sędzią był trener Angelo Gasparroni, a całość koordynował Prezes klubu, Roberto Emili. Mecz zakończył się w duchu fair play, a emocje unosiły się jeszcze długo po odgwizdaniu końca. Udział został nagrodzony rocznicowymi medalami i wręczeniem proporczyka drużyny gospodarzy.
Tradycyjne gry i polskie zabawy
Od godziny 16:00 dyrektorka i nauczycielka z Perugii, Ewa Ostrowska, oczarowała dzieci klasycznymi polskimi zabawami: hula-hop, skakankami, „gumą”, „Starym niedźwiedziem” i wielkoformatowym „kółkiem i krzyżykiem”. Mamy – zarówno polskie, jak i włoskie – z uśmiechem pokazywały swoje zabawy z dzieciństwa, a dzieci biegały między stanowiskami, zachwycone ich prostotą i energią.
W innej sali można było zagrać w „Stówkę” – autorską grę planszową stworzoną przez Szkołę ANDERS w 2024 roku. Zasady były proste: zdobywać wiedzę, gromadzić „złotówki”, a następnie wymieniać je na drobne gadżety. Nad przebiegiem gry czuwała nauczycielka z Perugii, Teresa Dulowska.
.
.
.
.
.
.
Film „Wojtek” – moc historii
Dużym zainteresowaniem cieszyła się projekcja „A Bear Named Wojtek” – szkocko-polskiego filmu krótkometrażowego z 2023 roku, pokazywanego na międzynarodowych festiwalach i wyróżnionego m.in. British Animation Award oraz Venice TV Award.Film w poruszający sposób opowiada prawdziwą historię niedźwiedzia-żołnierza Wojtka, adoptowanego przez polskich żołnierzy dowodzonych przez gen. Andersa podczas II wojny światowej. Półgodzinna kreskówka, łącząca piękne obrazy z wartościowym przekazem o przyjaźni i lojalności, trafiła do serc zarówno najmłodszych, jak i dorosłych.
Projekcja została zorganizowana z inicjatywy Konsul Honorowej RP Cristiny Gorajski, przy wsparciu Instytutu Polskiego w Rzymie.
Smaki, wspomnienia i wielkie zakończenie
Nie mogło zabraknąć bogato zastawionego stołu pełnego przysmaków – zarówno polskich, jak i włoskich. To właśnie przy kluskach śląskich, makowcu, ciastach, focacci i domowych wypiekach rodziny dzieliły się wspomnieniami z minionej dekady. Wiele osób, których dzieci już zakończyły naukę w szkole, wróciło specjalnie tego dnia, aby świętować razem.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
Magiczny finał
Kulminacją festynu był wyjątkowy pokaz iluzjonisty z Karo Kids Magic Show, który po godzinie 17:00 zaczarował publiczność w głównej sali oratorium. Z muzyką, żartami i zaskakującymi trikami optycznymi artysta sprawił, że dzieci siedziały z zapartym tchem, a dorośli próbowali rozwikłać sekrety jego sztuczek.
Występ artysty był niespodzianką otrzymaną dzięki funduszom MSZ, przyznanym przez Ambasadę RP w Rzymie.
Wzruszenia, podziękowania i goście honorowi
Podczas części oficjalnej, prowadzonej przez Kingę Luj, powitano licznie zgromadzonych gości – przedstawicieli dyplomacji, organizacji społecznych, duchowieństwa i przyjaciół szkoły. Wśród nich znaleźli się m.in.: Konsul Bartosz Skwarczyński z Ambasady RP w Rzymie, Konsul Honorowa Cristina Gorajski, prezes AIPNM Anna Czerwińska, prezes ANCR Mauro Radici, ksiądz Waldemar Niedziółka, Anna Malesza – założycielka i była dyrektorka szkoły w Perugii, oraz wieloletnia przyjaciółka szkoły Gigliola Gatti. Goście zabrali głos, podkreślając znaczenie działalności szkoły i jej wkład w budowanie wspólnoty. Konsul z Rzymu wręczył również pamiątkową, grawerowaną tabliczkę gratulacyjną.
Uroczystość rozpoczęło odśpiewanie dwóch hymnów – polskiego i włoskiego – oraz uroczyste wprowadzenie sztandaru szkoły, niesionego przez uczniów: Dawida, Marysię i Veronikę. To tak charakterystyczny moment uroczystości w każdej polskiej szkole.
.
.
.
.
.
.
.
.
Po przedstawieniu krótkiej historii szkoły oraz projekcji filmu podsumowującego dziesięć lat działalności, głos zabrała dyrektorka szkoły, Anna Traczewska, kierując serdeczne podziękowania do nauczycieli, rodziców, władz lokalnych i partnerów instytucjonalnych. Podkreśliła, że fenomen „Andersa” tworzą ludzie, ich relacje, zaangażowanie i wspólna pasja do języka polskiego.
W imieniu rodzin na scenę wyszły polskie mamy, które wręczyły dyrekcji bukiet kwiatów, wyrażając wdzięczność za trud, determinację i serce wkładane w rozwój szkoły.
Każda rodzina obecna na uroczystości otrzymała symboliczny dyplom – wyraz uznania za codzienny wysiłek wychowywania dzieci w dwóch językach i dwóch kulturach. Szczególne wyróżnienia trafiły do dwóch rodzin, które uczęszczają do „Andersa” od pierwszego spotkania organizacyjnego w 2015 roku: rodziny Klobuch–Lauri oraz Stoińska–Venturi.
.
.
.
.
.
.
Zwieńczeniem wieczoru był okazały tort, przepięknie udekorowany.Rozpłynął się w mgnieniu oka, a dzieci dodatkowo otrzymały drobne upominki – linijki z logo szkoły, które staną się drobną pamiątką jubileuszu. Fundatorem była firma Adriatica Autonoleggio.
Ważnym elementem obchodów jubileuszowych była również realizacja publikacji jubileuszowej oraz dedykowanej strony internetowej, dokumentujących dziesięcioletnią działalność Szkoły ANDERS. Publikacja, wraz z działaniami towarzyszącymi, pełniła funkcję nie tylko podsumowującą, ale także promocyjną – upowszechniając ideę dwujęzyczności i dwukulturowości jako wartości wspierających rozwój dzieci wychowujących się poza granicami Polski. Działania te zostały zrealizowane w ramach konkursu ofert na realizację zadań publicznych w zakresie opieki nad Polonią i Polakami za granicą: Senat – Polonia 2025, jako część zadania publicznego pt. „Polonia razem – integracja Polonii na świecie”, dzięki pośrednictwu Fundacji Wolność i Demokracja. Zrealizowane działania projektowe potwierdziły rolę szkoły jako przestrzeni integracyjnej i edukacyjnej, sprzyjającej aktywnemu udziałowi społeczności polonijnej w inicjatywach podejmowanych przez szkołę.
Wspólnota, misja i przyszłość
Święto 10-lecia „ANDERSA”, dofinansowane ze środków Instytutu Rozwoju Języka Polskiego, po raz kolejny pokazało, że szkoła ta pozostaje sercem dynamicznej sieci szkół, stowarzyszeń i inicjatyw – połączonych wspólną misją edukacji, kultury i dialogu między narodami. Szkoła Anders to dziś nie tylko instytucja edukacyjna, lecz prawdziwa „mała Polska” w środkowych Włoszech.
.
.
.
.
.
.
.
.
Zdjęcia: Jola Jaster, Marco Vittorio Radici, Mauro Radici.
Tekst: Anna Traczewska, Polovers
