Słowo Adwent, z łaciny Adventus oznacza „przyjście”. W rozumieniu chrześcijańskim jest to czas oczekiwania na narodziny Zbawiciela. Dawniej Adwent, na wzór Wielkiego Postu, trwał 40 dni dlatego był nazywany „czterdziestnicą”. Rozpoczynał się od dnia św. Marcina, a kończył w Wigilię. Dziś czas adwentowy trwa cztery tygodnie przed Bożym Narodzeniem.
PROROK IZAJASZ – NARÓD IZRAELSKI – STARY TESTAMENT
Czas oczekiwania na przyjście Mesjasza sięga czasów przed Chrystusem.
W sposób widoczny pokazuje to cały Stary Testament oraz postać Proroka Izajasza, który zapowiadał nadejście Mesjasza.
Naród Izraelski opisany w Starym Testamencie oczekiwał przyjścia Mesjasza zapowiedzianego przez Proroka Izajasza.
Prorok Izajasz 7,14: „Dlatego Pan sam da wam znak: Oto panna pocznie i porodzi syna, i nazwie go, Immanuel.”
Izajasz 9,6: ”albowiem dziecię się nam narodzi, syn, jest nam dany; i spoczywa na jego barkach władza, i nazwie go Cudowny, Doradca, Bóg mocny, Ojciec wieczności, Książę pokoju.”
Izajasz, 53: „Lecz on był zraniony za nasze występki, a dźgnięty za nasze winy…”
W XIX wieku adwent wzbogacony został w zwyczaje i symbole pozabiblijne.
.
.
Wieniec adwentowy
Wieniec adwentowy pochodzi z niemieckiego obszaru kulturowego, gdzie bardzo rozpowszechnił się przed I wojną światową. Pomysł wieńca adwentowego zrodził się już w 1839 roku w głowie ewangelickiego nauczyciela i pastora Johanna Hinricha Wicherna, który chcąc umilić sierotom ze swego przytułku czas i stworzyć nastrój modlitewny, w świetlicy zawiesił duże drewniane koło, do którego przymocował 24 świece. W pierwszą niedzielę adwentu została zapalona pierwsza świeca, a później podopieczni pastora zapalali każdego dnia kolejne świece, aż do Wigilii. Można przypuszczać, że pastor tworząc wieniec skorzystał z niemieckiej tradycji, w której przed wiekami, w zimowy czas plemiona germańskie tworzyły okręgi z zielonych gałęzi symbolizujące słońce i w nich rozpalały ogniska. Możliwe jest także, że uwzględnił tradycję żydowską święta Chanuka, którego elementem jest zapalanie po jednej świecy w każdy z ośmiu dni tego święta. Z czasem liczbę świec w wieńcu adwentowym zmniejszono do czterech, a zwyczaj robienia wieńca zyskał popularność w Niemczech i wielu krajach Europy. Został również przyjęty przez katolików.
Kalendarz adwentowy
Pomysł odliczania dni do Bożego Narodzenia narodził się w XIX wieku w Niemczech, wśród luteran. Wcześniej stosowano różne sposoby obrazujące przybliżanie się świąt: upływ czasu zaznaczano 24 kreskami na ścianie i codziennie ścierano jedną z nich, wieszano w domu jeden obrazek dotyczący świąt czy też zapalano jedną z 24 świeczek. Później pojawiły się kalendarze adwentowe w formie zegara. Za właściwego twórcę drukowanego kalendarza adwentowego uważa się Gerharda Langa, drukarza z Monachium, który wykorzystał swoje wspomnienie z dzieciństwa. Kiedy był małym chłopcem, jego mama wpadła na pomysł, żeby na kawałku kartonu napisać 24 cyfry, a do każdej z nich dołączyć jedno ciasteczko. Dzięki temu mały Gerhard mógł odliczać dni do Bożego Narodzenia zjadając po jednym ciastku. Wydrukowany przez niego kalendarz miał formę domku z okienkami i czekoladkami. Z biegiem czasu w okienkach kalendarza adwentowego zaczęły pojawiać się różne słodycze i drobne prezenty.
.
.
Kalendarz adwentowy to dziś komercyjny gadżet proponowany przez różne firmy, najczęściej kojarzony z formą bombonierki, w której są okienka z czekoladkami na każdy dzień adwentu.
Rola kalendarza adwentowego polegała na przypominaniu o zbliżających się świętach w czasach, gdy większość ludzi była niepiśmienna i nie miała dostępu do zwykłego kalendarza. Taki kalendarz adwentowy w założeniu miał służyć dobremu przygotowaniu duchowemu do Bożego Narodzenia. Każde z okienek kryło w sobie jakąś myśl do rozważenia lub zadanie do wykonania w okresie przedświątecznym. Kalendarz adwentowy powstał również z myślą o dzieciach i miał im umilić czas oczekiwania na święta. Choć tradycja wywodzi się z Niemiec powędrowała bardzo szybko dalej w świat. W Polsce kalendarz adwentowy zdobył popularność dopiero po 1990 roku i tak jak w innych krajach wprowadza nas dzień po dniu w cudowny nastrój świąt.
Świece adwentowe
Cztery świece, oznaczają cztery niedziele adwentowe. Każdej kolejnej niedzieli zapala się następną świecę, co symbolizuje zbliżanie się do Bożego Narodzenia i prawdziwej światłości – Jezusa Chrystusa. Każda świeca ma swoje znaczenie. Pierwsza to Świeca Nadziei, druga – Świeca Pokoju, trzecia – Świeca Radości, a czwarta to Świeca Miłości. Symbolika światła nabiera szczególnego znaczenia w czasie dominacji nocy. Cały wieniec wyobraża jedność rodziny lub ludu Bożego, który przygotowuje się do przyjścia Chrystusa.
.
.
Jarmarki świąteczne
Obcą tradycją, która w Polsce zyskała uznanie są bożonarodzeniowe jarmarki Przyjmuje się, że wiedeński jarmark jest najstarszy w Europie, a jego tradycja sięga 1294 roku. Nieco młodszy jest jarmark w Dreźnie, tak zwany „Jarmark Struclowy”, który odbywa się od 1434 roku. To właśnie w Niemczech jarmarki świąteczne bardzo szybko się upowszechniły i już w XIV wieku w wielu miastach zostały zapoczątkowane jednodniowe targi, na których można było nabyć wszystkie produkty potrzebne na święta. Przedświąteczne targowiska powstały z potrzeby wolnego handlu. W tym czasie do miast mogli zjeżdżać kupcy oferujący swoje najlepsze towary, a kupujących nie brakowało, bo każdy mieszkaniec chciał zaopatrzyć się w potrzebne towary na zimowy czas. Z biegiem lat jarmarki stawały się coraz dłuższe i atrakcyjniejsze.
.
.
W Polsce najstarszy jarmark bożonarodzeniowy odbywa się we Wrocławiu, o którym wzmianki pochodzą z XVI wieku i jest on wzorowany na tradycyjnych jarmarkach niemieckich. Wszystkie jarmarki przyciągają świątecznym klimatem, bajkową atmosferą, świątecznymi specjałami i dekoracjami oraz rękodziełem i ozdobami świątecznymi, które można zakupić. Na jarmarkach odbywają się warsztaty przeznaczone dla dzieci i całych rodzin, koncerty, występy różnych artystów, parady ze św. Mikołajem i wiele innych atrakcji. Nie brakuje również miejsc, gdzie można skosztować lokalnych specjałów, napić się grzanego wina, piwa lub regionalnego trunku. Przedświąteczną atmosferę targowisk dopełnia wszechobecny zapach pieczonych kasztanów, migdałów i korzennego wina. Jarmarki świąteczne to tradycja znana i kultywowana obecnie na całym świecie.
Źródło:
Muzeum Ziemi Przemyskiej ( historia symboli i zwyczajów adwentowych).
Autor. Ines Pok
