Piętnaście lat temu, 5 listopada 2010 roku, na warszawskim Powiślu otwarto miejsce, które zmieniło sposób, w jaki obcujemy z nauką. Centrum Nauki Kopernik, zaprojektowane jako miejsce doświadczeń i eksperymentów, awansowało w tym czasie do grona najważniejszych atrakcji Warszawy i zdecydowanie osiągnęło sukces.
Pierwsi odwiedzający Centrum Nauki Kopernik byli pod ogromnym wrażeniem tego miejsca, bo nie przypominało niczego, co mogliśmy wcześniej zwiedzać. Nie było tu wyznaczonej trasy zwiedzania ani przewodników, a zamiast oglądania eksponatów przez szybę zachęcano do dotykania, przesuwania, przykręcania, zdejmowania wszystkiego, co tylko dało się ruszyć. Dla dzieci było to spełnienie marzeń, dla dorosłych – powrót do naturalnej ciekawości, którą często gubimy w codzienności. Instytucja współorganizowana przez m.st. Warszawę, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej stworzyła model edukacji, który stał się wzorem dla podobnych inicjatyw w całej Polsce.
Przez 15 lat działalności zbudowano tu ponad 1,7 tysiąca eksponatów i zorganizowano setki wystaw, od tych poświęconych fizyce czy chemii po ogromne instalacje dotyczące biologii, ludzkiej percepcji czy sztucznej inteligencji. Dzisiejszy Kopernik nie przypomina już tego z 2010 roku: przestrzeń i scenariusze zwiedzania zmieniły się, aby odpowiadać na bieżące wyzwania współczesności, takie jak zmiany klimatu, rozwój technologii, automatyzację czy cyfrowe bezpieczeństwo. To muzeum, które żyje i zmienia się wraz ze światem.
Kopernik to coś więcej niż wystawy. To także dwa wyjątkowe teatry. W Teatrze Wysokich Napięć główną rolę gra prąd elektryczny, a widowiska przypominają spektakl i eksperyment w jednym. W Teatrze Robotycznym na scenie pojawiają się humanoidalne roboty, potrafiące prowadzić narrację, reagować i „grać” role w przygotowanych widowiskach. Zwiedzanie wystaw można połączyć również z wizytą w Planetarium, które oferuje pokazy astronomiczne, koncerty, wykłady oraz laserowe show – i jest jedną z najnowocześniejszych tego typu przestrzeni w Polsce.
.
.
Kopernik to także miejsce spotkań z naukowcami. Na terenie centrum regularnie odbywają się wykłady, warsztaty i rozmowy z ekspertami z różnych dziedzin, a zwiedzający mogą uczestniczyć w projektach nauki obywatelskiej – od badań nad zachowaniami społecznymi po obserwacje przyrodnicze.
Nowym rozdziałem w historii instytucji jest utworzona w 2023 roku Pracownia Przewrotu Kopernikańskiego, która jest pierwszym w Polsce centrum badawczo-rozwojowym zajmującym się procesami uczenia się. To tutaj powstają nowe wystawy, pomoce edukacyjne i scenariusze zajęć, które później trafiają do centrów nauki w całym kraju oraz do małych, partnerskich ośrodków SOWA. Pracownia prowadzi badania nad tym, jak dzieci i dorośli przyswajają wiedzę, jak reagują na doświadczenia, co ich angażuje.
Przez 15 lat programy edukacyjne Kopernika dotarły do ponad tysiąca miejscowości i 1,3 miliona osób. Pokazy naukowe Centrum prezentowano w dwudziestu krajach świata, a sama instytucja jest aktywnym członkiem międzynarodowych stowarzyszeń rozwijających ideę centrów nauki. W rankingach turystycznych Kopernik od lat jest liderem. W raporcie Polskiej Organizacji Turystycznej zajmuje 1. miejsce w kategorii „inne atrakcje” w Polsce, obejmującej centra nauki i planetaria. W Warszawie należy do najchętniej odwiedzanych miejsc, tuż obok Łazienek, Wilanowa czy Zamku Królewskiego.
.
.
Piętnaście lat po otwarciu Kopernik jest instytucją, która nie tylko uczy, ale też inspiruje, zachęca do zadawania pytań i doświadczania świata na własnych zasadach. To przestrzeń, w której nauka zdecydowanie wychodzi poza mury szkoły i staje się fascynującą przygodą niezależnie od wieku.
Otwarcie Centrum Nauki Kopernik stało się też początkiem wielkiej przemiany całego warszawskiego Powiśla, które zmieniło się nie do poznania.
Najpierw rozbudowano Bulwary Wiślane o odcinek między Multimedialnym Parkiem Fontann a okolicą Centrum (2015), kilka lat później udostępniono promenadę nad Wisłą, która bardzo ożywiła ten rejon miasta. W 2015 roku ruszyła też stacja II linii metra Centrum Nauki Kopernik, która znacząco skróciła dojazd do tego miejsca i jeszcze bardziej zwiększyła dostępność centrum nauki. Po drugiej stronie ulicy, na terenie dawnej elektrowni z początku XX wieku, powstał otwarty w 2020 roku kompleks Elektrownia Powiśle, jedno z najbardziej rozpoznawalnych dzisiaj, postindustrialnych centrów handlowo-rozrywkowych w Warszawie. Wokół Kopernika wyrosła nowa, dynamiczna dzielnica miasta.
Tekst Jolanta Pawnik, dziennikarka i content menedżerka, autorka książek genealogicznych. Interesuje się historią, w swoich tekstach chciałaby przywrócić pamięć o ludziach, którzy tworzyli polską naukę i kulturę.
- Projekt finansowany ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu pn. Polonia i Polacy za granicą 2023 r. ogłoszonego przez Kancelarię prezesa Rady ministrów.
*Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Źródło: DlaPolonii.pl
