Dzieci rządzą, rodzice nie widzą problemu. Dlaczego we Włoszech przybywa miejsc no kids?

Włoska otwartość i bezgraniczna troska o najmłodszych od zawsze wydawały się częścią tutejszej kultury i czymś zupełnie normalnym. Dziś jednak ten pocztówkowy obrazek pęka – bo nadopiekuńczość i brak granic w wychowaniu coraz wyraźniej wymykają się spod kontroli. Widać wyraźnie, jak ten pocztówkowy obrazek pęka – bo między światem dorosłych a światem dzieci wyrasta mur braku porozumienia.

Włosi słyną z tego, że są głośni, ekspresyjni i żywo gestykulują, lecz w świecie najmłodszych ta naturalna swoboda przerodziła się w brak jakichkolwiek hamulców i rodzicielskiej kontroli.

.

.

Dlatego coraz częściej zdarza się, że restauratorzy, ale też hotelarze, właściciele kąpielisk czy organizatorzy wydarzeń kulturalnych tracą cierpliwość.Socjologowie również biją na alarm: najmłodsze pokolenie Włochów nie jest nauczone dyscypliny i zwyczajnie nie reaguje na uwagi dorosłych.

Bolonia stawia granicę: awantura w Osteria del Sole

Najlepszy dowód miałam ostatnio tuż pod nosem, w Bolonii. Przez miasto – i włoskie media – przetoczyła się gorąca dyskusja wokół legendarnej Osteria del Sole. To najstarsza tawerna w mieście, działająca od 1465 roku, miejsce specyficzne: nie serwuje się tam jedzenia, a jedynie wino i piwo, które goście popijają przy długich, wspólnych stołach, przynosząc własne przekąski.Nie ma tu nawet wody ani inych napojòw tylko same alkoholowe…Często wchodzili tu rodzice z dziećmi pozostawiając je dosłownie na pastwę losu …krzyczały biegały i nie słuchały bo nie bylo nikogo kto by je upominał.Dodam ze w lokalu czuć mocno alkoholem i zazwyczaj jest dosyć głośno jednak biegające dzieci jakoś tu nie pasowały .Rozwydrzone nie szanowały prywatności innych a nawet mienia bo ciągle coś pròbowały ściągać ze ścian (lokal ma mnòswo obrazkòw i starych zdjęć) ,przesuwać butelki czy po prostu biegać pomiędzy stolikami  i głosno krzyczeć .

Właściciele lokalu w końcu powiedzieli „dość” i wprowadzili zakaz wstępu dla dzieci. Powód był prozaiczny: to lokal nastawiony wyłącznie na serwowanie alkoholu. W sieci natychmiast wybuchła burza – oburzeni rodzice krzyczeli o dyskryminacji i ataku na rodziny. Ale prawda jest taka, że gospodarze tawerny mieli absolutną rację. To nie jest miejsce dla dzieci, a ich obecność stała się problemem tylko dlatego, że dorośli przestali stawiać jakiekolwiek granice.Co prawda zakaz został natychmiast sciągniety ale właściciele zrobili to celowo by uczulić społeczeństwo w tym bardzo delikatnym temacie.

Składa się tak, że świetnie znam właścicieli i pracowników tego miejsca. W rozmowach przyznawali mi wprost, że mieli już serdecznie dosyć podobnych sytuacji – a właściwie nie samych maluchów, lecz obojętnych rodziców, którzy nie reagowali, gdy dzieci biegały między ciasno ustawionymi stołami i przeszkadzały innym. Zresztą, bądźmy szczerzy: lokal nastawiony wyłącznie na serwowanie alkoholu to po prostu nie jest miejsce dla dzieci.

Podobnych sygnałów w całych Włoszech przybywa. W Lombardii, w okolicach Mediolanu (na terenie Brianzy), głośno było o restauratorze, który po serii skarg na krzyczące maluchy zlikwidował krzesełka i dziecięce menu.Decyzję podjął po skargach gości na hałas i negatywnej recenzji wystawionej przez rodziców, którym zwrócił uwagę. Ponieważ włoskie prawo zabrania formalnego zakazu wstępu, lokal oficjalnie określił swój profil jako nastawiony na ciszę. Sprawa wywołała gorącą dyskusję.W Toskanii czy Wenecji Euganejskiej rośnie liczba hoteli i plaż adults only (od 12. roku życia).Takich przykładòw jest coraz więcej .

Przedsiębiorcy nie walczą z dziećmi – oni wystawiają rachunek za bezradność rodziców.

Jednak tu nasuwa się jedno zasadnicze pytanie: czy to my, dorośli, powoli przyzwyczajamy się do wygodnego, bezhałaśliwego życia, bo dzieci rodzi się coraz mniej i po prostu odwykamy od ich obecności? Czy może to współczesne dzieci stały się bardziej hałaśliwe i trudniejsze do opanowania?

Prawda prawdopodobnie leży pośrodku – i oba te zjawiska napędzają się nawzajem. Z jednej strony w starzejącym się społeczeństwie dzieci stają się rzadkością, więc dorośli tracą naturalną tolerancję na dziecięcy gwar, traktując wyjście do restauracji jak strefę absolutnego relaksu i kontroli. Z drugiej strony – pokolenie wychowywane bez rodzeństwa, bez twardych granic i w towarzystwie ekranów rzeczywiście gorzej znosi nudę i trudniej dostosowuje się do zasad panujących w przestrzeni publicznej. 

W efekcie obie strony coraz trudniej odnajdują się we wspólnej przestrzeni, bo między światem dorosłych a światem dzieci wyrasta ściana braku porozumienia.

Era jedynaka i „syndrom małego cesarza”

Obserwując codzienność na włoskich ulicach i w kawiarniach, trudno nie zauważyć, skąd bierze się ten brak słuchania. Według danych instytutu ISTAT Włochy mają jeden z najniższych współczynników dzietności w Europie (około 1,2 dziecka na kobietę). Typowy model to dziś układ „2+1” – jeden potomek otoczony wianuszkiem rodziców oraz czterech dziadków.

Psychologowie nazywają to „syndromem małego cesarza”. Jedynak staje się absolutnym centrum wszechświata. Brak rodzeństwa oznacza jednak brak naturalnego treningu społecznego w domu: dzieci nie uczą się dzielenia, czekania na swoją kolej ani negocjacji. W efekcie każde „nie” usłyszane poza domem wywołuje u nich bunt I niezrozumienie.

Rodzice jak pługi śnieżne 

Znani włoscy pedagodzy, tacy jak Alberto Pellai czy Matteo Lancini, tłumaczą to przejściem od rodziny opartej na zasadach do rodziny „afektywnej”, w której najważniejsze jest uniknięcie konfliktu. Zapracowani rodzice, zmagając się z poczuciem winy, przyjmują postawę, którą psychologia wychowawcza nazywa zjawiskiem „rodziców-pługów śnieżnych” (wł. genitori spazzaneve). W przeciwieństwie do „rodziców-helikopterów”, którzy tylko krążą nad dzieckiem i je kontrolują, „pług” idzie o krok dalej: jedzie przed nim i usuwa z jego drogi każdą przeszkodę, frustrację czy dyskomfort, zanim maluch w ogóle zdąży się z nimi zderzyć. Gdy dodamy do tego smartfony i tablety wciskane w ręce już w wózkach (przed czym alarmuje Włoskie Towarzystwo Pediatryczne), dostajemy pokolenie przebodźcowane, które nie potrafi znieść nudy ani wysłuchać prostego polecenia.

Nie każde miejsce jest dla najmłodszych

Najbardziej uderza mnie jednak zatarcie granicy między światem dzieci a światem dorosłych. Coraz częściej widzę we Włoszech, że najmłodsi zabierani są dosłownie wszędzie – nie tylko na rodzinne obiady, ale też na późne, wieczorne imprezy, koncerty, aperitify w głośnych barach, spotkania zakrapiane alkoholem trwające grubo po północy, a nawet na wieczory taneczne.

Włoski styl życia od zawsze dawał dzieciom znacznie więcej swobody niż w wielu innych krajach, a późne rodzinne wyjścia są tu częścią kultury. Coraz wyraźniej widać jednak, że ta granica przesuwa się za daleko – brak rodzicielskiej reakcji sprawia, że maluchy nie znają słowa „nie” i nie respektują żadnych zasad.Tymczasem to właśnie rolą dorosłych jest nauczyć je, gdzie przebiegają granice, których we wspólnej przestrzeni po prostu nie wolno przekraczać.

Co ciekawe, we Włoszech formalny zakaz wstępu wyłącznie ze względu na wiek jest niezgodny z prawem i grozi oskarżeniem o dyskryminację – wywieszenie na drzwiach tabliczki „dzieciom wstęp wzbroniony” jest więc prawnie niedopuszczalne.”Restauratorzy i hotelarze korzystają jednak ze swobody prowadzenia biznesu i zamiast otwartego zakazu stosują tzw.praktyczne zniechęcenie. Z lokali znikają więc krzesełka do karmienia, przewijaki, dziecięce menu czy kąciki zabaw, a sam profil miejsca oficjalnie określa się jako nastawiony na ciszę lub ofertę premium. W ten sposób właściciele omijają sztywne przepisy i skutecznie wychodzą na swoje – tworząc przestrzeń, w której rodzice z małymi dziećmi po prostu sami przestają się pojawiać.

Zakaz wstępu dzieciom jest nielegalne 

We Włoszech zakaz wstępu ze względu na wiek (dosłowne no kids) jest nielegalny i grozi restauratorowi mandatem do 3 tysięcy euro za dyskryminację. Dlatego przedsiębiorcy stosują bezpieczniejszą formułę adults only – w świetle prawa nie jest to zakaz, lecz jedynie profilowanie oferty dla klientów szukających ciszy. W praktyce z lokali znikają krzesełka do karmienia, przewijaki i dziecięce menu, co skutecznie zniechęca rodziny już na wejściu. A jeśli rodzice mimo wszystko wejdą i nie panują nad krzyczącym maluchem, obsługa ma pełne prawo wyprosić całą rodzinę – już nie z powodu wieku dziecka, lecz za zakłócanie porządku w lokalu.

Korespondencja Aneta Malinowska, autorka stron 
Polacy z Bolonii i okolic i Aneta Malinowska – fotografie, pittura




Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *