W czwartek 17 lipca 2025, podczas uroczystej Mszy św. w Sanktuarium Świętego Domku, z okazji 81. rocznicy wyzwolenia Ankony przez 2. Korpus Polski gen. Władysława Andersa, Instytut Pamięci Narodowej odznaczył siostry Nazaretanki złotym medalem Reipublicae Memoriae Meritum. W imieniu zgromadzenia zakonnego medal odebrała s. Ewa Walenciak CSFN, przełożona wspólnoty w Loreto w towarzystwie s. Agnieszki i s. Anny.
.
.
.
.
.
Wyróżnienie to stanowi wyraz głębokiej wdzięczności za ich nieoceniony wkład w pielęgnowanie pamięci o polskich żołnierzach poległych na ziemi włoskiej – zwłaszcza tych spoczywających na Cmentarzu Żołnierzy Polskich w Loreto. To właśnie tam, na prośbę samego generała Andersa, siostry przez wiele lat troszczyły się o miejsce spoczynku ponad tysiąca polskich bohaterów, dbając zarówno o stan techniczny cmentarza, jak i duchowy aspekt tego miejsca.
.
.
.
.
.
Dziś, choć obowiązki administracyjne przejęły inne instytucje, obecność sióstr pozostaje niezmienna. Nadal modlą się za poległych, wspierają pielgrzymów i przyjmują gości w prowadzonym domu pielgrzyma. W ich codziennej posłudze obecna jest pamięć o s. Krzysztoforze CSFN, która przez ponad 20 lat opiekowała się grobami żołnierzy z ogromnym oddaniem, mimo swego wieku.
.
.
.
.
Uroczystość, w której uczestniczyli m.in. bp Fabio Dal Cin, była ambasador i córka gen. Władysława Andersa Anna Maria Anders, Adam Siwek dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN, Przemysław Janiga z Biura Współpracy Międzynarodowej IPN, Anna Traczewska z Polovers oraz przedstawiciele Polonii: Gabriella Frankowska – córka żołnierza 2. Korpusu Polskiego i Roberto Stefanelli ze Stowarzyszenia AIPNM, była dla lokalnej wspólnoty okazją do zadumy, wdzięczności i dumy. Obecni byli także reprezentanci stowarzyszeń wojskowych: Mauro Radici, prezes ANCR Macerata (Associazione Nazionale Combattenti e Reduci) oraz Dariusz Kałamański, wiceprezes Stowarzyszenia Żołnierzy 12 Pułku Ułanów Podolskich we Włoszech. Ich obecność nadała wydarzeniu szczególny, żołnierski wymiar – łącząc przeszłość z teraźniejszym wysiłkiem na rzecz zachowania pamięci.
.
.
.
Siostry Nazaretanki to nie tylko opiekunki pamięci historycznej, ale również niezastąpione strażniczki polskości w tym wyjątkowym miejscu pielgrzymkowym, jakim jest Loreto.
Korespondencja z Marche Anna Traczewska, – www.polovers.it, Foto Mauro Radici
