200 rocznica urodzin Carlo Collodi (1826-1890), autora „Pinokia”

Carlo Lorenzini, znany bardziej pod pseudonimem literackim Collodi (od 1856 r.) urodził
się 24 listopada 1826 we Florencji i tam też zmarł 26 października 1890 r. Był włoskim pisarzem, autorem powieści i komedii oraz dziennikarzem. Zasłynął przede wszystkim jako twórca postaci znanego na całym świecie Pinokia.

.

Di Sconosciuto – «L’Illustrazione Italiana», No 44, Pubblico dominio, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1139132

.

Lorenzini wychował się w biednej rodzinie, w której tata był kucharzem, a mama służącą,
co jednak nie przeszkodziło chłopcu w zdobywaniu upragnionej przez niego wiedzy. Początkowo
miał zostać księdzem, gdyż uczęszczał do seminarium, ale zwyciężyło jego olbrzymie zainteresowanie literaturą oraz dziennikarstwem. Wiemy, że studiował retorykę i filozofię w Scuole pie di S. Giovannino we Florencji. W 1844 r. dostał już swoją pierwszą pracę w lokalnej księgarni. Ponadto przez lata pracował także jako redaktor, dziennikarz, recenzent sztuki, krytyk muzyczny oraz teatralny,
znany ze swojego dość specyficznego języka i ostrego, ironicznego momentami wręcz stylu.
Już wtedy pisywał szkice satyryczne, satyry polityczne, eseje, liczne opowiadania (Macchiette 1880 r., Occhi e nasi 1881 r., Storie allegre 1887 r.), powieści (rozgłos pozyskał dzięki wydanej w 1856 r. In vapore), tłumaczył też bajki Charles’a Perraulta i tworzył teksty literackie dla dorosłych. Uznaje się nawet, że pisywał czasem dla samego „zarobku”, aniżeli z pasji, jeśli tego wymagała sytuacja finansowa.
W grudniu 1847 r. ukazał się pierwszy artykuł Lorenziniego L’arpa. Z czasem również jego teksty zaczęły pojawiać się w ówczesnym mediolańskim czasopiśmie kulturalnym L’Italia Musicale. W międzyczasie walczył w latach 1840 i 1860 jako ochotnik w wojnach toczonych przeciwko Austrii i w walkach o zjednoczenie Włoch, albowiem popierał on ideę jednego państwa włoskiego. Wtedy z resztą, zainteresowany ówczesną polityką własnego kraju, założył wydawaną we Florencji satyryczną gazetę Il Lampione.

Wspomniane dzieło, „Pinokio (La avventure di Pinocchio), publikowane w 1881 r. w odcinkach (w włoskiej, cotygodniowej gazecie dla dzieci Il Giornale dei Bambini), dwa lata później już w formie książki, łączyło elementy bajki, realizmu i owej satyry społecznej, gdyż samo w sobie nie stanowi jedynie bajki dla dzieci, ale jest idealnym przykładem komentarza dotyczącego dojrzewania, wychowania obywatela, naiwności, manipulacji oraz kłamstwa, jakiego z resztą często dopuszczał się główny bohater. Widoczne cechy tej książki to nieodłączny humor, jakże charakterystyczny dla XIX w. autora, fantazje, mroczny ton (związany z planowanym zakończeniem) czy moralne przesłania. „Pinokio” przetłumaczono na setki języków, wielokrotnie zekranizowano, przyczyniając się do uznania tegoż włoskiego dzieła do rangi klasyki literatury dziecięcej. Co ciekawe, początkowo „Pinokio” miał kończyć się śmiercią drewnianego chłopca, ale czytelnicy domagali się na znacznie bardziej pozytywne zakończenie ich ulubionej wówczas bajki. Być może taki pomysł na pierwotną finalizację tego dzieła miała pesymistyczna natura autora, jego poczucie bycia samotnikiem z nietypowym poczuciem humoru.

.

Największy Pinokio na świecie w Collodi, foto Aleksandra Seghi

.

Collodi jest bez wątpienia jest do dziś bardzo ważną postacią dla włoskiej literatury,
gdyż stworzył on jedną z najbardziej uniwersalnych historii świata, w jakiej to umiejętnie połączył on bajkę z realizmem i moralnością tamtych czasów. Swoim dziełem mocno wpłynął na literaturę dziecięcą, choć sam tego nie planował tworząc bajkę o drewnianym malcu, pragnącym być chłopcem z krwi i kości.

Tekst Agnieszka Banaś




Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *