Agostino Bassi, znany także jako de Lodi, był znanym w swojej epoce naukowcem, przyrodnikiem, naturalistą oraz lekarzem – badaczem, który odegrał znaczącą rolę w XIX w. medycynie Włoch. Od jego nazwiska nazwano również grzyba – pasożyta owadów, Bauveria Bassiana.
Urodził się 25 września 1773 r. w Mairago, zmarł 8 lutego 1856 r. w Lodu.
Wywodził się z dość zamożnej, mieszczańskiej rodziny. Studiował na północy Włoch w Pawii i tam też miał okazję poznać nowoczesne nauki z zakresu chemii, fizyki oraz anatomii eksperymentalnej.
.
.
Czasy, w jakich żył Bassi, były nadal „uwięzione” w teoriach antycznych i średniowiecznych przedstawicieli nauk medycznych, powoli jednak łączących się z zupełnie nowymi badaniami laboratoryjnymi. W swoich badaniach zajmował się więc dogłębną analizą choroby jedwabników (Muscardine), bardzo z resztą niszczącej przemysł jedwabników w jego kraju. Produkcja jedwabiu była bowiem we Włoszech istotna dla
tutejszej gospodarki. Dotychczas uważano, że powodem upadającej produkcji jedwabiu było przede wszystkim złe powietrze, psucie się materiału (jedwabiu) czy nawet wpływ lokalnego klimatu. Przez prawie dwadzieścia lat Bassi czynnie prowadził na tym polu eksperymenty i spostrzegł, że owa choroba może być jednak przenoszona pomiędzy żywymi organizmami. W ten o to sposób w latach 30-tych XIX w. uznał, że chorobę jedwabników wywołuje grzyb – mikroorganizm, co jak na tamte czasy było zgoła
nowatorską teorią. Opublikował ją oczywiście w formie rozprawy i przedstawił na uniwersytecie w Pawii.
Bassi był oczywiście przekonany, że bardzo wiele chorób dotykających od wieków ludzi, zwierząt czy nawet rośliny jest wywoływana przez owe niewidzialne organizmy mogące mieć zakaźne pochodzenie, aczkolwiek tę wizję uznano dopiero u progu nowoczesnej medycyny.
W przyszłości teoria Bassi’ego dotycząca mikroorganizmów okazała się być
podwaliną do teorii ojców mikrobiologii– Ludwika Pasteura czy Roberta Kocha, gdyż
w jego czasach wielu medyków nie wierzyło w to, że drobnoustroje mogą być źródłem
tych zakaźnych chorób. Ponadto w swoich czasach ten zapomniany ojciec mikrobiologii promował powszechnie dostępne środki higieniczne, takie jak odpowiednia izolacja osób ciężko chorych, oczyszczanie z „drobnoustrojów” narzędzi chirurgicznych czy ogólną dezynfekcję.
Agostino Bassi był zdecydowanie lekarzem znacznie wyprzedzającym swoją epokę
o przeszło kilkadziesiąt lat. Jego wnikliwe badania, prowadzone z resztą przez wiele lat, silnie bardzo wpłynęły na wspomnianego Pasteura i Kocha, rozwój współczesnej bakteriologii, epidemiologii czy nawet na ówczesną higienę szpitala. Choć pracował samotnie i nigdy realnie nie osiągnął tak wielkiej sławy jak niemieccy czy francuscy mikrobiolodzy, to jego dokonania naukowe i odkrycie teorii zarazków miały olbrzymi wpływ na rozwój nauk medycznych w
XIX w.
Tekst Agnieszka Banaś
