Atelier Alperto – grafika w Wenecji

W 2016 roku odwiedzając jedno z najpiękniejszych miejsc na Świecie jakim jest miasto położone na bagnistych wyspach Morza Adriatyckiego, gdzie ludzie codziennie zamiast rowerów i samochodów poruszają się łodziami, gdzie codziennie czuć powiew świeżej morskiej bryzy, oraz zapach świeżo parzonej porannej, włoskiej kawy – wieczorem nie milkną dźwięki rozbawionych ulicznych kawalarzy i turystów. Powiew wiatru, przepływające vaporetto i czarne gondole pływające po Canal Grande oraz przepiękne maski karnawałowe oddają specyficzny włoski klimat wodnego miasta jakim jest romantyczna Wenecja. Pośród ciasnych i długich korytarzy światowej marki butików, najlepszych włoskich projektantów designu i mody, aktorów a przede wszystkim artystów znalazłem starą galerię grafiki Atelier Alperto.

Ateleir Alperto photo by NGP 2016, Venezia.

Historia tego studia sięga lat sześćdziesiątych , kiedy to trzech włoskich maestro jakimi byli Silvano Gosparini – redaktor, Nicola Sene – znany włoski artysta oraz krytyk sztuki – Enzo Di Martino zdecydowali się na założenie Międzynarodowej Szkoły Centrum grafiki. Preludium dla powstania tego pomysłu była silna chęć udokumentowania starych i nowo powstających technik graficznych. Poprzez wielu artystów którzy eksperymentowali z nowymi technikami graficznymi jaki i tymi , którzy tworzyli w tradycyjny sposób powstało pierwsze stowarzyszenie kulturalne Amor del Libro, które miało na celu promowanie książek oraz starożytnych technik drukarskich. W kolejnych latach powstaje Wenecja Viva – stowarzyszenie rzemieślników, artystów i krytyków, którzy tworzą swoją obecnością uwiarygadniają potrzebę istnienia i dokumentowania technik graficznych.

Maestro Silvano Gosparini w Atelier Alperto, by NGP 2016, Venezia.

W 1992 roku w sercu Wenecji kilka przecznic od Palcu Św. Marka, powstaje Atelier Alperto, w którym maestro Silvano Gosparini wraz z swoją żoną Lili przenoszą swoje wcześniejsze doświadczenia. Do kontynuacji tej działalności zapraszają międzynarodowe towarzystwo artystów sztuki i grafiki z Usa, Japonii, Francji, Hiszpanii, Ameryki Łacińskiej czy Niemiec.
Wspólnie tworzą i przekształcają myśli na kartki papieru, dzięki czemu pozostają wciąż żywą historią. O ich pasję i zaangażowanie oraz determinację zapytałem samego maestro oraz jego żonę Lili.

Lili i Silvano w Atelier, by NGP 2016 Venezia.
  1. Mistrzu Silvano, skąd pasja do starych technik drukowania?
    Silvano: Urodzenie się i zamieszkanie w Wenecji oznacza bycie w wielkiej historii Księgi i Prasy, to tutaj wielcy ludzie, którzy stworzyli Historię Księgi, jak Aldo Manuzio, zostawili swoje ślady.
  2. Opowiedz nam historię o badaniu … wszystko zaczęło się w ciągu 60 lat …
    Lili: W latach 60. stworzyliśmy Stowarzyszenie Kulturalne Venezia Viva, które miało na celu zebranie działającej w mieście Sztuki i Rzemiosła, wspierając działalność poza turystyczną.
  3. Opowiedz nam o sobie?
    Silvano: Trudno mi mówić o sobie, w moim wieku to inni mogą coś powiedzieć. Niedawno Popularny Uniwersytet zorganizował publiczne spotkanie z okazji 50 lat mojej i naszej pracy, a kilka dni temu między styczniem a lutym zorganizowano dużą wystawę naszych wydań i książek artysty w wielkiej Monumentalnej Sali Biblioteki Marciana, którą odwiedziło 22 223 osoby.
  4. Lili, czym się zajmujesz w Studio?
    Lili: Reżyseruję Atelier Aperto (moja nazwa artystyczna, którą podpisuję. Moje prace to Nicola Sene), gdzie prowadzę kursy na temat technik grawerowania i drukowania.
  5. Gdzie szukasz starych książek i druku w starej technice?

Lili: Urodziłam się w Wenecji, historia mojego miasta to także moja historia.

6. Silvano, czy te maszyny nadal nadają się do użytku w twoim studio?
Tak, prasy, które widziałeś w naszym atelier, to te, w których nadal pracujemy.

7. Jaką techniką przygotowujesz książki?
Silvano: Techniki wciąż są stare, które wspieramy i staramy się uczyć młodych ludzi.

8. Lili, jakie książki przygotowujesz w studio?
Z pewnością każdy artysta grawerujący posługuje się prasami ręcznymi, w
tradycyjnych technikach. Gesty i narzędzia, których używa dziś artysta, są takie same jak w przypadku Durera lub Rembrandta, a nawet eksperymenty zaczynają się od nich, a następnie otwierają się na malowanie.

9. Venezia Viva współpracuje z wieloma artystami … jak artyści docierają do Ciebie?
Lili : Artyści przybywają, ponieważ po ponad pięćdziesięciu latach działalności jesteśmy znani na całym świecie.

10. Czy młodzi ludzie interesują się starą techniką drukowania?
Lili; Młodzi ludzie muszą je pielęgnować, aby wzbudzić ich prawdziwe
zainteresowanie, w każdym razie w Wenecji Akademia Sztuk Pięknych ma cztery krzesła, w których nauczane są techniki grawerowania.

11. Jakie warsztaty prowadzicie?
Silvano: Nasz Atelier jest szczególnie znany z proponowania i rozpowszechniania innowacyjnych technik grawerowania i drukowania, zwanych Technikami Eksperymentalnymi.

12. Jak radzisz sobie dziś z drukowanymi książkami elektronicznymi i kiedy możesz czytać w Internecie?
Silvano: czytanie w Internecie to nie to samo, co przeglądanie stron książki, dotykanie papieru lub oglądanie oryginalnego wydruku.

13. Jakie jest twoje największe osiągnięcie?
Silvano: Mamy nadzieję, że to, co zasialiśmy, pozostaje w pamięci tych, którzy przyjdą później.

14. Gdzie można znaleźć wasze dzieła?
Lili: Miejsce, w którym prezentujemy książki oraz redakcja czasopisma „Venezia Viva”, znajduje się w Ca Foscari, w pobliżu siedziby uniwersytetu. Tam, gdzie pracujemy na papierze, książki i dzieła znajdują się w San Marco, w pobliżu teatru La Fenice.

15. Lili, moje ostatnie pytanie – Jaka jest twoja ulubiona książka?
Nie mam ulubionej książki, ale jest wiele książek, które kocham, ogólnie o historii sztuki lub poezji.

Książki Atelier Alperto, by NGP 2016, Venezia.

Pasja, miłość i zaangażowanie w tradycyjną grafikę tworzoną na papierze oraz praca przez całe życie jest dowodem na to, że pomimo tylu przepięknych książek na świecie, że nie da się wyodrębnić tej jednej ulubionej ponieważ każda książka wydrukowana w weneckim Atelier
Alperto jest niepowtarzalna i każda ma swoją duszę artysty, który ją stworzył. Podążając za słowami Silvano Gosparini, miejmy nadzieję, że dzieło jego życia w postaci Atelier będzie kontynuowane nie tylko przez młodych wenecjan ale przede wszystkim będzie ziarnem dla przyszłych artystycznych pokoleń z całego Świata.

Tekst: Arek Rynkowski

Atelier Alperto – grafica a Venezia

Nel 1916 ho visitato uno dei luoghi più belli del mondo, si tratta di una
città nata sulle isole, un tempo paludose, del mare Adriatico, dove al posto
delle auto e delle biciclette ,la gente si sposta in barca, dove si sente il
respiro della brezza marina e l’aroma del caffè appena preparato. Alla sera
si placano i rumori della strada e spariscono i turisti. Una folata di vento, il
vaporetto che scorre sull’acqua, le gondole nere galleggiano sul Canal Grande : tutto questo riflette la particolare atmosfera di una città d’acqua che è la romantica Venezia. Tra le calli strette e sinuose con le boutique di artisti e dei noti designer di moda, ho scoperto ” L’ Atelier Aperto”, una vecchia galleria di grafica. La storia di questo studio risale agli anni 1960, quando tre personaggi italiani quali Silvano Gosperini, in veste di redattore, Nicola Sene, un noto artista e il critico d’arte Enzo Di Martino decisero di fondare la International School of Graphic Center.

Ateleir Alperto photo by NGP 2016, Venezia.

La premessa a questa idea era stato il forte desiderio di documentare le
tecniche grafiche tradizionali e di studiare quelle innovative. Fa seguito il
lavoro di artisti, parte legati alla tradizione delle vecchie tecniche e parte
sperimentatori delle nuove possibilità grafiche e si viene formando così la
prima associazione „Amor del Libro”, la cui finalità era di stampare libri con tecniche tradizionali.
Successivamente si forma „Venezia Viva”, un’associazione di artigiani,
artisti e critici d’arte che promuovono e sostengono la creatività delle varie
tecniche grafiche.

Maestro Silvano Gosparini nell’Atelier Alperto, by NGP 2016, Venezia.

Nel 1992, nel cuore di Venezia a pochi isolati da San Marco, viene creato
„l’Atelier Aperto” nel quale, maestro Silvano Gosperini, Nicola Sene realizzano le loro precedenti esperienze con la collaborazione di molte
associazioni internazionali d’arte grafica (Stati Uniti, Giappone, Francia,
Spagna, America Latina e Germania), tutti uniti per sostenere la continuità del lavoro e iniziano a trasmettere i loro pensieri e il loro stile su fogli di
carta in modo da conservare l’idea che diviene storia viva.
Chiedo a Silvano da cosa deriva questo amore per le tecniche grafiche.

Lili and Silvano nell’Atelier, by NGP 2016 Venezia

Silvano: nascere e vivere a Venezia significa essere dentro alla
grande storia del libro e della stampa, E’ qui che grandi uomini, come Aldo Manuzio, sono venuti e hanno fatto la storia del libro, lasciando le loro tracce.

  1. Racconta la storia dello studio (risponde Lili che in arte si firma
    Nicola Sene):

    Negli anni ’60 abbiamo dato vita all’Associazione culturale ” Venezia
    Viva ” che si proponeva di riunire le Arti e i Mestieri attivi in città e
    sostenere le attività artigianali senza finalità turistiche.
  2. Maestro Silvano ci parli di lei.
    Mi è difficile parlare di me stesso,alla mia età,sono gli altri che
    possono dire qualche cosa.Recentemente l’Università Popolare ha organizzato un incontro pubblico per ricordare i 50 anni del mio e nostro lavoro e poco è stata allestita nel salone monumentale della Biblioteca Marciana una mostra con esposte tutte le nostre edizioni d’arte e le monografie degli artisti. I visitatori sono stati 22.223.
  3. Lili qual è il tuo impegno in studio?
    Io diriggo l’Atelier Aperto e ricordo che il mio nome d’arte è
    Nicola Sene, così firmo i miei lavori. Tengo dei corsi specifici
    sulle tecniche dell’incisione e della stampa
  4. Come ti è venuta la passione dei vecchi libri e le tecniche
    della stampa?

    Sono nata a Venezia e la storia della mia città è anche la mia
    storia.
  5. Silvano queste macchine del tuo studio possono essere
    ancora utilizzate?

    Si, i torchi che hai visto sono quelli con i quali lavoriamo.
  6. Con quale tecnica stampi i libri?
    Quelle antiche che noi sosteniamo e cerchiamo di insegnarle
    ai giovani.
  7. Che tipologia hanno i libri che prepari in studio? (domanda a Lili )
    Ogni artista incisore lavora con i torchi a mano e usa le
    tecniche tradizionali Gli strumenti e i gesti dell’artista di oggi
    sono gli stessi di Durer o di Rembrand. Anche la
    sperimentazione parte da questi artisti e se ne servivano per
    inventare delle possibilità di innovazioni nella pittura.
  8. „Venezia Viva” ha collaborato con molti artisti anche
    stranieri … come arrivavano ?

    Lili : Siamo ormai internazionalmente conosciuti dopo 50 anni
    di attività
  9. C’è interesse tra i giovani per la vecchia tecnica a stampa?
    Lili:I giovani bisogna coltivarli per suscitare in loro un vero
    interesse. In ogni modo a Venezia l’Accademia di Belle Arti ha
    istituito quattro cattedre dove si insegnano le tecniche
    incisorie.
  10. Tenete dei seminari per migliorare la tecnologia delle
    stampe?

Silvano: Il nostro atelier è particolarmente innovativo .E’
particolarmente conosciuto per aver proposto e divulgato tecniche nuove per l’incisione e per la stampa e sono dette tecniche sperimentali.

11. Come gestisci quanto oggi è innovativo, ogni stampa può essere vista su internet, i libri sono elettronici?
Silvano: Leggere su internet non è la stessa cosa che sfogliare le pagine di un libro, toccare la carta o guardare una stampa in originale.

12. Qual è il tu grande successo?
Silvano: La speranza che ciò che abbiamo seminato rimanga
nella mente di quelli che verranno dopo.

13. Lili dove si trova il vostro centro e il pubblico dove può vedere i libri da voi editi?
Vicino alla sede centrale dell’Università di Cà Foscari si
trova la Redazione della Rivista ” Venezia Viva

14. La mia ultima domanda a Lili. Qual’è il tuo libro preferito?
Non ho un libro preferito, ma molti libri che amo, in genere sono quelli di storia dell’Arte o di poesie.

Libri di Atelier Alperto, by NGP 2016, Venezia.

Passione, amore e impegno per la grafica tradizionale ,un lavoro di tutta la
vita,è la prova che nonostante tanti bei libri al mondo , è impossibile averne
uno preferito, perchè ogni libro stampato nel veneziano „Atelier Aperto” è
unico e ognuno ha l’anima dell’artista che lo ha creato. Seguendo le parole del maestro Silvano ci auguriamo vivamente che il lavoro di tutta la sua vita nell'”Atelier Aperto”, continui non solo con i giovani veneziani,ma sia trasmesso alle future generazioni artistiche di tutto il mondo.

Testo: Arek Rynkowski




Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *