Ankona, 18 lipca 2025 r. – W piątkowy wieczór, przy udziale wyjątkowych gości i w atmosferze zainteresowania, w salonie muzeum Spazio Presente odbyła się uroczysta inauguracja wyjątkowej ekspozycji historycznej: „I Sentieri della Speranza – L’Odissea della Libertà” – „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”. Wystawa, poświęcona epopei 2. Korpusu Polskiego pod dowództwem generała Władysława Andersa, jest kolejnym mocnym akcentem w upamiętnianiu wkładu Polaków w wyzwolenie Włoch, a w szczególności regionu Marche.
Ceremonię rozpoczęli konsul honorowa RP w Ankonie, Cristina Gorajski oraz Mauro Radici z Polovers, podkreślając znaczenie wystawy jako mostu pamięci między Polską a Włochami. Następnie głos zabrała Marta Paraventi, radna ds. Kultury miasta Ankona, wyrażając zadowolenie na inicjatywy historyczne takie jak ta, które są istotnym elementem w kształtowaniu świadomości młodych pokoleń i pielęgnowaniu pamięci.
.
.
.
.
.
.
Szczególnym momentem było odczytanie listu od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej przez Adama Siwka, dyrektora Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN, który podkreślił, że wystawa nie tylko dokumentuje, ale przede wszystkim przywraca godność zapomnianym bohaterom wspólnej historii Europy.
Była Ambasador RP we Włoszech, córka generała, Anna Maria Anders, wzbogaciła uroczystość osobistymi refleksjami na temat udziału wojska polskiego podczas wyzwolenia Ankony. Jej słowa były świadectwem, że pamięć o tych wydarzeniach wciąż żyje – nie tylko w książkach, ale w sercach rodzin i narodów.
.
.
.
.
.
.
.
.
W swoim poruszającym liście major Władysław Dąbrowski, weteran 2. Korpusu Polskiego, przypomniał obecnym własną drogę – od deportacji na Syberię, przez służbę w Armii Andersa, aż po walki we Włoszech, w tym wyzwolenie Ankony. Podkreślił, że to właśnie miłość do ojczyzny i nadzieja na wolną Polskę dawały mu siłę, by przetrwać najtrudniejsze chwile tułaczki i wojny. Wskazał, że walka o wolność – „naszą i waszą” – miała głęboki sens, a wartości takie jak niepodległość i patriotyzm należy pielęgnować każdego dnia. Zaapelował do młodzieży, by czerpała z historii siłę do budowania przyszłości opartej na wartościach, za które jego pokolenie oddawało życie.
Wystawa, otwarta była do 24 lipca, to niezwykła opowieść rozpisana na archiwalne zdjęcia, mapy, dokumenty i świadectwa – śladami tysięcy polskich żołnierzy i cywilów, którzy przeszli przez piekło sowieckich łagrów, by pod biało-czerwoną flagą walczyć o wolność nie tylko Polski, ale również Włoch. W regionie Marche pozostawili trwały ślad: walczyli pod Loreto, Osimo, Recanati, Filottrano, aż po samą Ankonę.
Oficjalną część zakończyła projekcja filmu poświęconego historii wystawy, po której goście z zainteresowaniem udali się do części ekspozycyjnej. Tuż obok paneli można było znaleźć stoliki z materiałami edukacyjnymi i publikacjami, które zwiedzający chętnie zabierali do domu. Sympatycznym dodatkiem były pluszowe misie przypominające kaprala Wojtka – każdy z nich znalazł nowy dom, prawdopodobnie trafiając do dzieci, które dzięki nim poznają historię dzielnego niedźwiedzia-żołnierza. Choć nie zabierał głosu, nad każdym detalem wystawy czuwał z ogromnym zaangażowaniem Przemysław Janiga z Instytutu Pamięci Narodowej, którego profesjonalizm i dbałość o każdy szczegół były widoczne na każdym kroku.
.
.
.
.
.
.
.
Wśród licznie zgromadzonych gości nie zabrakło również przedstawicieli środowisk polonijnych oraz organizacji wspierających pamięć historyczną. Obecna była wiceprezes AIPNM Maria Radożycka, a także sekretarz stowarzyszenia Gigliola Gatti wraz z mężem – oboje od lat aktywnie zaangażowani w budowanie mostów między Polską a Włochami. Na inauguracji nie mogło zabraknąć również wielu członków AIPNM oraz reprezentantek Szkoły Języka i Kultury Polskiej „Anders” – dyrektor Katarzyny Stroińskiej z Ankony oraz Anny Traczewskiej z Maceraty, która współprowadziła całą uroczystość. Ich obecność i zaangażowanie to wyraz żywego zainteresowania historią 2. Korpusu i troski o przekazywanie jej kolejnym pokoleniom – zarówno w języku polskim, jak i włoskim.
.
.
.
.
.
.
.
Podczas uroczystości inauguracyjnej swoją obecnością zaszczyciła także Konsul Honorowa Rzeczypospolitej Polskiej w Republice San Marino, Chiara Maria Consorti. Wyraziła głębokie uznanie dla twórców wystawy oraz podkreśliła jej wyjątkowe znaczenie nie tylko dla historii Polski, ale i dla całej Europy. Z entuzjazmem zadeklarowała, że podejmie wszelkie starania, by ekspozycja „I Sentieri della Speranza – L’Odissea della Libertà” mogła zostać zaprezentowana również w San Marino, gdzie – jak zaznaczyła – z pewnością spotka się z zainteresowaniem publiczności. Jej słowa zostały przyjęte z wielkim aplauzem, jako dowód na to, że przesłanie wystawy wciąż zatacza coraz szersze kręgi.
Za organizację wystawy odpowiadał Instytut Pamięci Narodowej we współpracy z Polovers, Konsulatem Honorowym RP w Ankonie oraz miastem Ankona. Wydarzenie mogło się odbyć dzięki zaangażowaniu Zakochanych w Polsce, którzy od lat z pasją i wytrwałością przybliżają włoskiej publiczności historię 2. Korpusu Polskiego.
.
.
Korespondencja z Marche oraz fotografie Anna Traczewska – www.polovers.it
