Według danych GUS liczba polskich emigrantów we Włoszech z roku na rok jest coraz niższa i pod koniec 2024 roku wynosiła ok. 45,7 tys. (dla porównania w 2018 roku we Włoszech było ok. 55 tys. Polaków). W tym artykule podpowiadamy, jakich formalności należy dopełnić w związku z powrotem z Włoch do Polski, szczególnie w związku z mieszkaniem, zatrudnieniem i dziećmi.
.
.
Formalności przed wyjazdem z Włoch
Przed powrotem do Polski należy zadbać o formalne zakończenie włoskiego rozdziału w życiu. Załatwienie niektórych spraw może trochę potrwać, dlatego należy zająć się nimi z odpowiednim wyprzedzeniem.
Rozwiązanie umowy najmu mieszkania
We Włoszech długoterminowe umowy najmu zawierają klauzulę gravi motivi, która umożliwia najemcy wcześniejsze rozwiązanie umowy w dowolnym momencie ze względu na ważny i nieplanowany powód (np. powrót do Polski ze względu na utratę pracy). Wypowiedzenie umowy należy dostarczyć listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Trzeba to zrobić na długo przed wyjazdem, ponieważ zazwyczaj umowa najmu przewiduje 6-miesięczny termin wypowiedzenia.
Wymeldowanie z Włoch
Osoby wpisane do rejestru mieszkańców powinny również pamiętać o wymeldowaniu się, ponieważ nie dzieje się to automatycznie wraz z rozwiązaniem umowy najmu. Aby to zrobić, należy złożyć oświadczenie o przeniesieniu miejsca zamieszkania za granicę. Formularz można pobrać ze strony internetowej urzędu gminy lub strony rządowej Ministero dell’Interno. Oświadczenie można złożyć:
- osobiście w urzędzie meldunkowym (Ufficio Anagrafe);
- listem poleconym za potwierdzeniem odbioru (wraz z kserokopią dowodu osobistego);
- za pomocą poczty elektronicznej (ze skanem dowodu osobistego).
Rozwiązanie umów na media
Przed opuszczeniem Włoch należy zadbać również o formalne rozwiązanie umów z dostawcami mediów i usług, które zostały przepisane na najemcę: prądu, wody, gazu, telewizji i Internetu. Umowy zazwyczaj można wypowiedzieć listownie z zachowaniem określonego terminu wypowiedzenia.
Zamknięcie rachunku bankowego
Jeżeli konto we włoskim banku nie będzie nam potrzebne, przed powrotem do Polski należy przelać pieniądze na polskie konto (najlepiej walutowe) i zamknąć dotychczasowy rachunek. Jeżeli chcemy przewieźć z Włoch do Polski gotówkę lub inne środki płatnicze (np. czeki, weksle), kwota o równowartości 10 000 euro lub wyższej wymaga złożenia deklaracji do Agencji Celnej (Agenzia delle Dogane). Można to zrobić online lub w formie papierowej przy odprawie celnej.
Rozwiązanie stosunku pracy
Rozwiązanie stosunku pracy we Włoszech może nastąpić ze względu na wygaśnięcie terminu umowy, obopólne porozumienie stron, wypowiedzenie przez pracodawcę lub rezygnację przez pracownika. W przypadku dobrowolnej rezygnacji z pracy należy skorzystać z procedury online dostępnej na stronie internetowej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej: Servizi.lavoro.gov.it. Formularz można wysłać za pomocą elektronicznego dowodu osobistego lub systemu tożsamości cyfrowej SPID (Public Digital Identity System). Rezygnację można złożyć również za pośrednictwem upoważnionych podmiotów, np. lokalnego urzędu pracy lub związków zawodowych.
Procedura internetowej rezygnacji z pracy nie dotyczy m.in. pracowników administracji publicznej, pomocy domowych i pracujących rodziców w trakcie okresu ochronnego.
Skompletowanie dokumentów związanych z pracą
Przed wyjazdem z Włoch należy zebrać wszystkie dokumenty związane z zatrudnieniem i okresami ubezpieczenia, które mogą być potrzebne w Polsce do ustalenia stażu pracy w celu uzyskania świadczeń pracowniczych, zasiłku dla bezrobotnych, renty czy emerytury.
Do najważniejszych dokumentów należą:
- Certificazione Unica (CU) – dokument podatkowy, odpowiednik polskiego PIT-11;
- contratto di lavoro – umowa o pracę;
- buste paga – odcinki wypłat;
- lettera di licenziamento – w przypadku rozwiązania umowy przez pracodawcę.
Powyższe dokumenty pozwolą na uzyskanie międzynarodowego dokumentu PD U1, który stanowi potwierdzenie okresów zatrudnienia i ubezpieczenia. Można go uzyskać we właściwym dla miejsca zamieszkania oddziale Istituto Nazionale Previdenza Sociale (INPS) we Włoszech lub w Polsce. W INPS można otrzymać również dokument PD U2, który pozwala na transferowanie zasiłku dla bezrobotnych do Polski.
Dokumenty dla dziecka urodzonego we Włoszech
W przypadku dzieci urodzonych we Włoszech rodzice powinni dokonać transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia w polskim rejestrze stanu cywilnego. Można to zrobić w urzędzie stanu cywilnego w Polsce lub w urzędzie konsularnym we Włoszech. Do wniosku o transkrypcję należy dołączyć zagraniczny akt urodzenia wraz z tłumaczeniem wykonanym przez tłumacza przysięgłego lub konsula. Następnie można złożyć wniosek o wydanie dokumentu tożsamości dla dziecka. Można na przykład udać się do urzędu konsularnego i tam wystąpić o paszport dla dziecka – podczas tej wizyty zostanie również złożony wniosek o nadanie dziecku numeru PESEL.
Skompletowanie dokumentów szkolnych
Aby po powrocie z Włoch dziecko mogło kontynuować naukę w polskiej szkole, wystarczy przedstawić zagraniczne dokumenty potwierdzające realizowanie obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki we włoskiej szkole. Może to być:
- świadectwo, zaświadczenie lub inny dokument potwierdzający ukończenie szkoły lub kolejnego etapu edukacji we Włoszech;
lub
- świadectwo, zaświadczenie lub inny dokument wydane przez szkołę we Włoszech, potwierdzające uczęszczanie ucznia do szkoły i wskazujące klasę lub etap edukacji ukończone przez ucznia, oraz dokument potwierdzający sumę lat nauki szkolnej ucznia lub pisemne oświadczenie dotyczące sumy lat nauki szkolnej ucznia.
Formalności po powrocie do Polski
Również po przyjeździe do Polski nie obejdzie się bez formalności. Do najważniejszych kwestii wymagających uregulowania należą:
- Sprawdzenie ważności dokumentów i dokonanie aktualizacji w razie potrzeby (dowód osobisty, paszport, prawo jazdy).
- Zameldowanie się na pobyt stały lub czasowy, najpóźniej do 30 dni od zamieszkania pod danym adresem.
- Wystąpienie o numer PESEL (np. dla dziecka urodzonego za granicą lub małżonka).
- Zapisanie dziecka do szkoły lub przedszkola.
- Uzyskanie prawa do ubezpieczenia zdrowotnego (np. przez zarejestrowanie się w urzędzie pracy).
- Zarejestrowanie siebie i pozostałych członków rodziny w lokalnej przychodni POZ.
- Przerejestrowanie samochodu do 30 dni od momentu sprowadzenia do Polski.
Ponadto po powrocie do Polski warto udać się do biura rachunkowego, które specjalizuje się w rozliczeniach z włoskim fiskusem. W wielu przypadkach można uzyskać zwrot podatku dochodowego, przy czym może być konieczne uwzględnienie dochodu uzyskanego w Włoszech w polskiej deklaracji podatkowej (PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG).
Artykuł został opracowany przy ścisłej współpracy z ekspertami z Polonijki – Polonijnej Szkoły Podstawowej.
Zdjęcie z archiwum Polonijki – Polonijnej Szkoły Podstawowej.
