„Piękno tej ziemi skłania mnie do wołania o jej zachowanie dla przyszłych pokoleń” – mówił św. Jan Paweł II. W tych słowach kryje się myśl, która pozostaje aktualna także dziś. Przyroda to nie tylko otaczający nas krajobraz, ale także część naszego dziedzictwa, źródło spokoju i więzi z miejscem, z którego pochodzimy. Mówiąc o jej ochronie, warto dostrzegać również to, co dzięki niej zyskujemy i co możemy utracić, jeśli zerwiemy z nią więź. O tym wymiarze papieskiego nauczania przypomniał wernisaż wystawy „Piękno tej ziemi”, który 24 października odbył się w Auli Jana Pawła II przy kościele św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Rzymie.
Przyroda w papieskim nauczaniu
Wystawa „Piękno tej ziemi” ukazuje głęboką więź św. Jana Pawła II ze światem przyrody. Ekspozycja, oparta na rzadziej publikowanych fotografiach Ojca Świętego na łonie natury oraz fragmentach jego tekstów, przypomina o papieskiej koncepcji „ekologii ludzkiej”. Papież uczył, że środowisko naturalne jest darem powierzonym nam przez Stwórcę,
a odpowiedzialność za nie łączy się z troską o przyszłe pokolenia. Warto przypominać jego słowa również dlatego, że pomagają spojrzeć na przyrodę szerzej niż tylko przez pryzmat jej ochrony. Pokazują, jak blisko związane są nasze relacje z naturą, poczucie zakorzenienia i sposób, w jaki rozumiemy własne miejsce w świecie. To przesłanie pozostaje aktualne także w lokalnych wspólnotach, w których więź z przyrodą często splata się z pamięcią o miejscu i jego dziedzictwem.
.
.
O tym, jak ważne pozostaje przesłanie Papieża Polaka, mówili również goście uroczystego otwarcia wystawy. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele dyplomacji, duchowieństwa i środowisk polonijnych. Szczególnym momentem spotkania były wspomnienia Wandy Gawrońskiej, popularyzatorki dziedzictwa św. Jana Pawła II,
oraz opowieść Grzegorza Gałązki, jednego z autorów prezentowanych fotografii. Przywołane historie pozwoliły spojrzeć na papieskie zdjęcia nie tylko jak na zapis ważnych wydarzeń, ale również jak na świadectwo osobistej wrażliwości Jana Pawła II na piękno świata.
Piękno, które zobowiązuje
Prezentowana ekspozycja jest częścią szerokiej kampanii społecznej realizowanej
w Polsce, która zachęca do nowego spojrzenia na chrześcijański i patriotyczny wymiar ochrony przyrody. Kampania powstaje we współpracy z Centrum Myśli Jana Pawła II w Warszawie oraz Związkiem Harcerstwa Rzeczypospolitej, a patronat honorowy nad nią objęła Konferencja Episkopatu Polski. Inspiracją do podjęcia tych działań jest papieskie nauczanie, którego kwintesencję stanowią słowa wypowiedziane przez Ojca Świętego
w 1999 roku w Zamościu: „Piękno tej ziemi skłania mnie do wołania o jej zachowanie dla przyszłych pokoleń. Jeśli kochacie tę ojczystą ziemię, niech to wołanie nie pozostanie bez odpowiedzi!”.
Dzisiaj ten wyraźny apel ożywa w praktyce, ponieważ lokalne wspólnoty w miejscach, które Karol Wojtyła odwiedzał na różnych etapach swojego życia, podejmują bardzo konkretne działania na rzecz środowiska naturalnego. W Suchedniowie, w którym kardynał Wojtyła chętnie zatrzymywał się w drodze do Warszawy, parafianie organizują dziś wydarzenia kulturalne i wspólnie sadzą drzewa. W Dukli, przy miejscowym sanktuarium, z inicjatywy samych wiernych powstaje Ogród Kontemplacji, który ma być przestrzenią wyciszenia, modlitwy i szczególnej dbałości o przyrodę. Podobny, międzypokoleniowy Ogród św. Jana Pawła II, służący integracji mieszkańców na łonie natury, budowany jest obecnie w Krzeszowicach. Z kolei w Studzienicznej, znanej
z historycznej wizyty papieża, odsłonięto symboliczny drogowskaz zachęcający
do chronienia dziedzictwa polskiej natury, a w podwarszawskich Laskach, o silnej duchowości franciszkańskiej, lokalna społeczność angażuje się w plenerowe ekspozycje jednoczące wokół idei dbałości o własne otoczenie.
.
.
Wydarzenia towarzyszące wystawie i kampanii stały się doskonałą okazją
do bezpośrednich rozmów z mieszkańcami Polski o tym, czym w praktyce jest dla nich troska o środowisko naturalne. Z zebranych w terenie relacji jasno wynika, że troska
o naturę jest tam nierozerwalnie związana z wiarą oraz tradycją patriotyczną. Jeden
z mieszkańców Suchedniowa, opisując swoją więź z przyrodą, wyznał, że ma furtkę prowadzącą do lasu, którą zawsze pozostawia otwartą. Parafianin z Dukli zwrócił natomiast uwagę na harmonię, podkreślając, że musi być piękno we wnętrzu człowieka
i na zewnątrz: na polach, na łąkach, w lasach i w górach. Dla wielu uczestników spotkań dbałość o środowisko to fundament tożsamości – jak zaznaczył uczestnik odpustu
w Dukli, starają się oni chronić polską przyrodę i przekazać ją następnym pokoleniom, traktując to jako swój patriotyczny obowiązek.
Te oddolne inicjatywy dowodzą, że nauczanie Jana Pawła II wciąż potrafi inspirować
do realnych działań. Jak podsumowały mieszkanki Lasek, dbają one o to, żeby było wokół nich pięknie i zielono, ponieważ mają to po prostu we krwi. Zestawienie troski o naturę
z dziedzictwem papieża Polaka spotyka się z ogromnym uznaniem środowisk lokalnych, co trafnie ujęła dyrygentka chóru występującego w Laskach – stwierdziła ona, że takie połączenie dbałości o przyrodę z myślą Jana Pawła II było dla niej zaskakujące i niezwykle inspirujące, dodając, że Papież kochał Polskę, a w tak zaprezentowanym nauczaniu widać troskę i o sam kraj, i o ojczystą naturę. Wystawa „Piękno tej ziemi” opowiada więc
o człowieku głęboko poruszonym przez świat i zachęca nas wszystkich do przejęcia po nim tej niezwykłej odpowiedzialności.
Tekst i materiał przesłany przez Panią Natalię Rogaczewską z „Polska z Natury”.
